Aanvraag urenvermindering? Opgelet!
In dit artikel:
Een werknemer vroeg in 2018 om zijn arbeidsomvang terug te brengen van 40 naar 32 uur. Zowel werkgever als werknemer waren zich destijds niet bewust dat de werknemer al sinds oktober 2018 ziek was. Het UWV stelde in maart 2020 vast dat de werknemer een “medische afzakker” is: hij was om gezondheidsredenen minder gaan werken zonder voorafgaande ziekmelding. Die kwalificatie speelt bij de vaststelling van de maatman (de referentiefunctie/het maatmanloon) en niet bij de berekening van het dagloon; maatmanloon en dagloon volgen verschillende wettelijke regimes en hebben een ander doel bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid.
Juridische achtergrond: op grond van artikel 7a lid 3 van het Schattingsbesluit Arbeidsongeschiktheidswetten kan de arbeidsdeskundige afwijken van de gewone regel dat de maatman de functie is die iemand uitoefende vóór diens langdurige uitval, wanneer iemand zonder voorafgaande ziekmelding minder is gaan werken om medische redenen. Een medische noodzaak moet aantoonbaar zijn, doorgaans met een verklaring van de bedrijfsarts, al kan soms ook achteraf medisch bewijs worden ingebracht.
In de zaak voor kantonrechter en gerechtshof werd de afspraak over urenvermindering vernietigd wegens wederzijdse dwaling: beide partijen waren bij de wijziging uitgegaan van onjuiste informatie over de gezondheidstoestand van de werknemer. Het hof bevestigde dat de werknemer zich, na de UWV-kwalificatie als medische afzakker, had moeten realiseren dat hij zich ziek diende te melden; hij schakelde echter snel juridische bijstand in en liet de werkgever vanaf begin april 2020 tijdig weten dat hij betaling van loon over 40 uur eiste. Het beroep van de werkgever dat de vordering te laat was en dat de redelijkheid en billijkheid hem in bescherming moesten nemen, faalde.
Gevolgen: de rechter oordeelde dat de werkgever met terugwerkende kracht loon tijdens ziekte over 40 in plaats van 32 uur moet betalen en dat de transitievergoeding eveneens op 40 uur gebaseerd moet worden. Ironisch genoeg had de werkgever door de UWV-kwalificatie juist voordeel omdat de vastgestelde aanvangsdatum van arbeidsongeschiktheid (1 oktober 2018) ertoe leidde dat zijn loondoorbetalingsplicht eerder eindigde (eind september 2020 in plaats van mei 2021) — een besparing van circa acht maanden.
Praktische les: werkgevers en werknemers moeten voorzichtig zijn bij afspraken over urenvermindering als (mogelijke) gezondheidsproblemen spelen. Zorg voor tijdige medische beoordeling (bedrijfsarts), houd documentatie bij en wees alert op de gevolgen van een UWV-classificatie als medische afzakker: die bepaalt welke functie als maatman wordt gebruikt voor de berekening van verlies aan verdiencapaciteit.