Arbeidscontract en flexibilisering: werknemer in vaste dienst of flexkracht?

In dit artikel:

Volgens de Werkgeversenquête Arbeid 2026 van TNO, gebaseerd op bijna 6.000 werkgevers, heeft 82% van de werkgevers werknemers met een vast contract in dienst. Dat komt het vaakst voor in de financiële dienstverlening, industrie en zorg, en het minst in de landbouw en horeca. Gemiddeld heeft 61% van de werknemers een vast contract of een tijdelijk contract met uitzicht op een vaste aanstelling. Bij 22% gaat het om een tijdelijk contract zonder dat uitzicht; daarnaast werkt 16% via een uitzend- of oproepcontract.

Flexibele arbeidskrachten worden vooral ingezet om tijdelijke pieken in de personeelsbehoefte op te vangen (56%). Andere redenen zijn het inhuren van specifieke expertise en het opvangen van ziekte of verlof. Oproepkrachten zijn vooral gebruikelijk in de horeca, terwijl zzp’ers en freelancers veel worden ingezet in onder meer de bouw, ICT, zakelijke dienstverlening en het onderwijs. Grotere vestigingen maken vaker gebruik van flexkrachten dan kleine vestigingen.

Bijna de helft van de werkgevers kan de personeelsinzet niet of slechts beperkt aanpassen aan schommelingen in de hoeveelheid werk. Werkgevers die dat wel doen, wijzigen vooral de uren van vaste werknemers of zetten meer of minder zzp’ers in. Werkgevers die geen flexkrachten gebruiken, noemen voldoende flexibiliteit van het vaste personeel, de inwerktijd en de kosten als belangrijkste redenen.

De strengere handhaving rond schijnzelfstandigheid heeft bij 30% van de werkgevers geleid tot aanpassingen in de samenwerking met zzp’ers. Bij ongeveer 10% kwam een deel van deze zelfstandigen in loondienst en 8% nam nieuwe werknemers aan voor hun werkzaamheden; 55% veranderde niets. Verder beëindigde 31% van de werkgevers in de afgelopen twee jaar arbeidsovereenkomsten. Daarbij komt beëindiging met wederzijds goedvinden in 2026 vaker voor dan in 2010, terwijl het niet verlengen van tijdelijke contracten minder vaak voorkomt.