Arbeidsvoorwaarden en cao in 2026: hoe zit het?

In dit artikel:

Uit de Werkgeversenquête Arbeid 2026 van TNO onder ongeveer 6.000 werkgevers blijkt dat scholingsmogelijkheden (75%), een vergoeding voor woon-werkverkeer (73%) en deeltijdwerk (72%) de meest aangeboden arbeidsvoorwaarden zijn. Het aandeel werkgevers dat deeltijdmogelijkheden biedt, is sinds 2024 gedaald van 79% naar 72%. Grotere vestigingen bieden doorgaans meer arbeidsvoorwaarden aan dan kleinere. Werkgevers in het mixed-segment doen dit vaker dan winstgerichte en non-profitorganisaties; handel, horeca en landbouw blijven achter.

De schriftelijke vastlegging verschilt per regeling. Vergoedingen voor woon-werkverkeer staan in circa negen op de tien gevallen op papier, bijvoorbeeld in een cao of arbeidsovereenkomst. Regelingen voor gezondheid, werktijden, thuiswerken, zorgtaken en scholing worden vaker niet schriftelijk vastgelegd.

Werknemers hebben volgens werkgevers vooral invloed op verlof, de manier waarop zij werken en de volgorde van hun taken. De minste zeggenschap hebben zij over hun werklocatie en werktijden. De autonomie nam sinds 2024 bij enkele aspecten licht toe en is volgens werkgevers groter in kleine vestigingen. Zo meldt 64% van de werkgevers met minder dan vijf werknemers invloed op de werkvolgorde, tegenover 43% bij organisaties met minstens honderd werknemers.

Verder is 58% van de werkgevers met minimaal tien werknemers geen lid van een werkgeversvereniging. Ook valt 45% van de werkgevers niet onder een cao, tegenover 37% in 2008. Bij 61% van de vestigingen met minstens tien werknemers ontbreekt een formeel medezeggenschapsorgaan. Bij organisaties met minimaal vijftig werknemers heeft 44% geen ondernemingsraad, vooral door een gebrek aan kandidaten of omdat werknemers op een andere manier worden betrokken. Ondanks deze ontwikkelingen is de tevredenheid over werkgeversverenigingen, cao’s en medezeggenschap toegenomen.