ATR: nieuwe Zelfstandigenwet geeft nog altijd geen duidelijkheid

In dit artikel:

Het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) adviseert minister Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om de Zelfstandigenwet niet in te dienen of vast te stellen. De wet moet verduidelijken wanneer iemand als zelfstandige kan werken en schijnzelfstandigheid tegengaan. Daarvoor introduceert het kabinet een nieuw toetsingskader met criteria voor zowel de zelfstandige als diens opdracht, naast de bestaande beoordeling van arbeidsrelaties.

Volgens het ATR maakt de toelichting onvoldoende duidelijk wat het nieuwe kader toevoegt. Omdat uiteindelijk de feitelijke werksituatie bepalend is, kunnen zelfstandigen volgens het college niet vooraf zeker weten of hun opdracht niet alsnog als dienstverband wordt aangemerkt. Ook blijft onduidelijk voor welke situaties het kader meer duidelijkheid biedt, wanneer de wet effectief is en hoe het succes ervan wordt gemeten.

Verder vreest het ATR dat de combinatie van nieuwe en bestaande criteria juist extra interpretatieverschillen en onzekerheid veroorzaakt. Het kabinet moet daarom meer uitleg, ondersteuning en passende hulp bieden. Ook zijn mogelijke minder belastende alternatieven, zoals gerichte voorlichting in sectoren met een hoog risico op schijnzelfstandigheid, onvoldoende onderzocht.

De verwachte structurele vermindering van de regeldruk vindt het ATR evenmin overtuigend. De nieuwe toets zal in veel gevallen naast de bestaande integrale beoordeling moeten worden uitgevoerd. Daarom is een nieuwe berekening van de regeldruk nodig. Het college gaf eerdere voorstellen tegen schijnzelfstandigheid, waaronder de VBAR, al zijn zwaarste oordeel: niet indienen.