Belastingdienst stapt over naar Microsoft 365 - geen volledig Europees alternatief
In dit artikel:
Staatssecretaris Heijnen heeft vragen beantwoord over de overstap van de Belastingdienst naar Microsoft 365 (M365). De kern: door eerdere technische keuzes en de inrichting van nieuwe werkplekken is op korte termijn geen volwaardig alternatief beschikbaar; blijven werken met de verouderde omgeving of een volledig nieuwe werkplekarchitectuur ontwerpen zijn de enige andere opties.
De Belastingdienst besloot in 2021 om werkplekken te moderniseren en daarbij te standaardiseren op Windows 11 en M365. Die keuze beperkte sindsdien de mogelijkheden om later alsnog op een Europees pakket over te stappen. In 2025 is opnieuw onderzocht of er inmiddels geïntegreerde Europese alternatieven bestaan, maar verkennende gesprekken wezen uit dat er nog geen compleet passend alternatief voor M365 voorhanden is. Het ontwikkelen en uitrollen van een geheel nieuwe, Europese werkomgeving zou aanzienlijk tijd en geld vergen — naar verwachting meerdere jaren.
De huidige situatie dwingt medewerkers soms tot technische workarounds: ze werken vanaf nieuw uitgerolde laptops die zijn ingericht op M365, maar met een verouderde backend. Concreet leidt dit bijvoorbeeld tot applicaties (gebruik door deurwaarders) die alleen vanuit een fysieke kantooromgeving bruikbaar zijn; de overgang naar M365 zou dergelijke knelpunten wegnemen. Zonder overstap zou de dienst óf blijven investeren in de oude infrastructuur óf een volledig nieuw traject moeten starten.
Beleid en risico’s: de overstap voldoet volgens Heijnen aan het rijksbrede cloudbeleid (2022) en aan het Ministerie van Financiën; de Belastingdienst voerde ook een cloudtoets uit. De organisatie erkent de toegenomen afhankelijkheid van de Verenigde Staten en heeft de extraterritoriale werking van Amerikaanse wetgeving in de risicoanalyse meegenomen en waar mogelijk beperkt. Tegelijk worden maatregelen genomen om vertrouwelijke gegevens te beschermen: instructies voor medewerkers, mogelijkheden om gevoelige data on-premises op te slaan en het gebruik van een interne file-transferapplicatie voor veilige bestanduitwisseling.
Tot slot is besloten geen verdere grootschalige uitrolstappen voor M365 te zetten totdat een nieuw bewindspersoon is aangetreden.