Belastingdienst voert veel minder boekenonderzoeken uit

In dit artikel:

De Belastingdienst voerde in 2025 ruim 8.300 boekenonderzoeken uit bij bedrijven, 70 procent minder dan in 2016. Bij het mkb daalde het aantal controles van 27.013 naar 7.878; bij grote ondernemingen van 917 naar 450. De afname begon al vóór de coronapandemie, bereikte in 2021 een dieptepunt en zet sinds 2023 opnieuw door.

Staatssecretaris Eerenberg van Financiën wijt de daling aan meer inzet op dienstverlening en preventie, waardoor minder toezicht achteraf nodig zou zijn. Ook duren controles langer door vaker integrale onderzoeken. Daarnaast kampen herstelwerkzaamheden, het vertrek van ervaren medewerkers, onervaren instroom en een groeiend aantal belastingplichtigen, bezwaren en verzoeken met de beschikbare toezichtcapaciteit. De Belastingdienst wil bij het mkb jaarlijks 7.000 tot 10.000 boekenonderzoeken uitvoeren. Een exacte controlekans per bedrijf is volgens Eerenberg niet te berekenen, omdat de fiscus ook aangiften met selectiemodellen controleert en andere toezichtvormen inzet.

Tegelijkertijd lopen betalingsachterstanden sterk op: van €10,90 miljard in januari 2023 naar €19,97 miljard eind september 2026. Vooral het beëindigen van coronabetalingsregelingen, oplopende schulden en een tekort aan invorderingscapaciteit spelen daarbij een rol. Eerenberg laat onderzoeken hoe de invordering kan verbeteren; het Jaarplan Belastingdienst 2027 moet daar meer duidelijkheid over geven.