Betaald werk en mantelzorg combineren: werkgevers welwillend, maar kennis ontbreekt

In dit artikel:

In 2024 combineerden 2,7 miljoen Nederlanders betaald werk met mantelzorg, maar uit nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en de Vrije Universiteit Amsterdam blijkt dat dit vooral haalbaar is bij lichte of goed te plannen zorgtaken. Voor mensen die langdurig of intensief zorgen voor een naaste, wordt de combinatie al snel zwaar, zeker als zij daarnaast een grote baan hebben of meer dan vier uur per week aan zorg besteden.

De onderzoekers wijzen op meerdere knelpunten. Werkende mantelzorgers hebben behoefte aan flexibiliteit op drukke momenten, maar ook aan minder papierwerk en snellere toegang tot professionele zorg voor hun familielid of bekende. Vooral het zorgstelsel ervaren zij als ingewikkeld: het regelen van hulp kost veel tijd en energie, en zorgprofessionals houden volgens mantelzorgers te weinig rekening met hun werk. Daardoor moeten zij vaak zelf de verbinding leggen tussen werk, zorg en ondersteuning, met risico op overbelasting.

Voor vrouwen heeft intensieve mantelzorg bovendien meetbare gevolgen voor werk en inkomen: zij passen hun contract gemiddeld met twee uur per week aan, wat ook doorwerkt in pensioenopbouw. Werkgevers staan in principe wel open voor steun, maar missen vaak kennis over verlofregelingen en praktische hulpmiddelen. Het SCP pleit daarom voor een bredere aanpak waarin werk, mantelzorg en professionele zorg beter op elkaar aansluiten, zeker nu vergrijzing en personeelstekorten in de zorg de druk op families verder vergroten. Het voorgenomen nieuwe verlofstelsel, dat vanaf 2028 zorgverlof moet samenvoegen en breder inzetbaar maken, past volgens die lijn.