Blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer: antwoord op vragen

In dit artikel:

Minister Carola Schouten? No — minister Aartsen van Werk en Participatie reageert op Kamervragen naar aanleiding van het RIVM‑bericht dat jaarlijks ongeveer 3.000 mensen in Nederland sterven door beroepsmatige blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Volgens het RIVM heeft 1 op de 6 werknemers (meer dan een miljoen mensen) op het werk te maken met dergelijke stoffen. Omdat gezondheidschade vaak pas jarenlang later zichtbaar wordt, blijven risico’s onderschat en is blijvende aandacht voor preventie noodzakelijk.

Belangrijke feiten uit de beantwoording en onderzoeken:
- Jaarlijks circa 3.000 doden gerelateerd aan werkgerelateerde blootstelling; van deze sterfgevallen is circa 80% inmiddels gepensioneerd, wat de lange latentietijd van veel beroepsziekten weerspiegelt.
- Uit de monitor “Arbo in Bedrijf 2022–2023” blijkt dat gevaarlijke stoffen de arbeidsrisico’s zijn die bedrijven het minst vaak adequaat beheersen.
- 46% van de bedrijven die risico lopen op blootstelling neemt geen of onvoldoende maatregelen.
- Kleine ondernemingen scoren duidelijk slechter: bij ongeveer een derde van de kleine bedrijven doet blootstelling zich voor en bijna de helft van deze bedrijven beheerst dat risico onvoldoende.

Rol van overheid en toezichthouder:
- Werkgevers zijn wettelijk (Arbowet) primair verantwoordelijk voor het beoordelen van aard, mate en duur van blootstelling als onderdeel van de RI&E; dat kan via metingen of goed onderbouwde schattingen.
- De Nederlandse Arbeidsinspectie werkt risicogericht en constateert in alle sectoren overtredingen en behoefte aan verbeteringen, maar heeft geen landelijk overzicht van hoeveel werkgevers daadwerkelijk blootstellingsmetingen uitvoeren.
- Het ministerie SZW ondersteunt werkgevers met kennis en instrumenten: een mkb‑module in de Route naar RI&E, de Toolbox “Gezond werken met stoffen”, een online zelfinspectietool en het nationale expertisecentrum Lexces dat kennis over stoffengerelateerde beroepsziekten verzamelt en verspreidt.

Conclusie: de cijfers benadrukken een structureel preventieprobleem — vooral bij kleinere bedrijven — waarvoor handhaving, betere monitoring en gerichte ondersteuning nodig blijven om langdurige gezondheidsschade en dodelijke gevolgen te verminderen.