CPB: koopkracht daalt in 2027, cao-loongroei blijft boven inflatie

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de Nederlandse economie in 2026 en 2027 blijft groeien, ondanks internationale onzekerheid. In de concept-Macro Economische Verkenningen van 14 augustus raamt het CPB de inflatie in beide jaren op ongeveer 3%. Vooral hogere energie- en brandstofprijzen drijven de prijzen op en drukken de koopkracht sterker dan eerder werd voorzien.

De koopkracht van het mediane huishouden stijgt in 2026 naar verwachting met 0,6%, aanzienlijk minder dan de eerder geraamde 1,4%. In 2027 daalt de koopkracht met 0,3%. Hoewel de cao-lonen sterker blijven stijgen dan de inflatie — met 4,2% in 2026 en 3,8% in 2027 — nemen huishoudens in 2027 meer loon- en inkomstenbelasting betalen. Dat komt onder meer doordat belastingschijven en heffingskortingen maar gedeeltelijk worden geïndexeerd en de tarieven in box 1 stijgen.

De reële lonen blijven daardoor in beide jaren groeien, maar de loonstijging vlakt geleidelijk af na de eerdere inhaalbeweging na de energiecrisis en door de krappe arbeidsmarkt. Die krapte neemt iets af, terwijl ook de groei van het arbeidsaanbod vertraagt. Gepensioneerden profiteren relatief sterk van een eenmalige pensioenverhoging in verband met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.

De overheidsfinanciën verslechteren door hogere uitgaven aan defensie, sociale zekerheid en rente. Hogere lasten voor huishoudens en werkgevers zijn onvoldoende om die stijging volledig op te vangen. Het overheidstekort loopt in 2026, mede door eenmalige uitgaven aan defensiepensioenen, op tot bijna 3% van het bruto binnenlands product (bbp), waarna het in 2027 naar verwachting daalt tot 2,1%.

De armoede neemt in 2026 licht af, mede door hogere reële lonen en een ruimere huurtoeslag. In 2027 blijft het aandeel mensen in armoede ongeveer stabiel, al zorgt het hogere belastingtarief in de eerste schijf wel voor extra druk op lage inkomens.