Extra kosten voor kinderopvang ondanks hogere toeslag: hoe zit het?

In dit artikel:

De kinderopvangtoeslag maakt het inhuren van werknemers volgens minister Aartsen niet duurder doordat de uitgaven aan kinderopvang stijgen. Werkgevers betalen via een opslag van 0,5 procent op de Aof-premie mee aan de regeling. Die bijdrage is gebaseerd op de premieplichtige loonsom en staat los van het daadwerkelijke gebruik van kinderopvang. In 2025 financieren werkgevers ongeveer een derde van de totale uitgaven; de rest komt uit de algemene middelen. Dat aandeel is gedaald doordat de overheid een groter deel van de kosten vergoedt en het gebruik van kinderopvang sneller is gegroeid dan het aantal werknemers.

De regeling bestaat sinds 2005 en moet ouders helpen werk en de zorg voor hun kinderen te combineren. De hoogte van de toeslag hangt vooral af van het inkomen, het type en aantal uren opvang en het aantal kinderen. Ouders betalen altijd een eigen bijdrage. De meeste ontvangers werken, maar ook mensen die studeren, een re-integratietraject of inburgering volgen kunnen onder voorwaarden aanspraak maken. Tussen 2015 en 2025 ging het jaarlijks om ongeveer 10.000 van zulke uitzonderingsgevallen, tegenover 500.000 tot 720.000 huishoudens met kinderopvangtoeslag in totaal.

Het volledig schrappen van de toeslag voor huishoudens met een inkomen boven het sociaal minimum zou structureel ongeveer 8 miljard euro besparen, circa 93 procent van de huidige uitgaven. Dat geld zou kunnen worden gebruikt om de inkomstenbelasting te verlagen. Volgens de toelichting heeft zo’n maatregel echter grote nadelen: gezinnen met jonge kinderen zouden inkomen verliezen ten gunste van huishoudens zonder jonge kinderen, terwijl werkenden vlak boven het sociaal minimum met een zeer hoge marginale druk te maken krijgen. Een kleine inkomensstijging kan dan leiden tot het volledig verlies van de toeslag; voor een gezin met twee kinderen in de dagopvang kan dat circa 24.700 euro per jaar betekenen. Bovendien zou het afschaffen van de toeslag waarschijnlijk sterker op de arbeidsparticipatie drukken dan een algemene verhoging van de arbeidskorting die daaruit wordt betaald.