Fiets en ov stimuleren in woon-werkverkeer: vergoeding via werkgever helpt

In dit artikel:

Onderzoek naar fiscale regelingen voor woon-werkverkeer laat zien dat vooral het aanbod van een werkgeversvergoeding voor de aanschaf en het gebruik van een fiets of ov het gebruik daarvan stimuleert. Het effect is groter wanneer aan de vergoeding voorwaarden zijn verbonden; hogere bedragen leveren waarschijnlijk slechts beperkte extra winst op.

Een fietsvergoeding kan deels ten koste gaan van het ov, met name bus, tram en metro. Andersom leidt stimulering van het ov soms tot minder fiets- en wandelritten. Op lange afstanden kan de trein wel automobiliteit vervangen. Werknemers noemen financiële voordelen bovendien minder belangrijk dan praktische factoren, zoals afstand, comfort, weersomstandigheden, voorzieningen, veilige routes en de beschikbaarheid van verbindingen, overstappen en wachttijden.

Veel werkgevers bieden al fiscale regelingen aan, maar het gebruik blijft achter. Mogelijk sluit het aanbod onvoldoende aan op de behoeften of is er te weinig kennis over de mogelijkheden. Grote werkgevers bieden vaker fiets- en ov-regelingen aan dan kleine werkgevers, die gemiddeld minder opties hebben en sterker op de auto zijn gericht. Werkgevers en werknemers hebben binnen de werkkostenregeling veel keuzevrijheid, waardoor sector, bedrijfsgrootte en financiële ruimte het aanbod mede bepalen.

De fiscale regels vormen volgens de beschikbare informatie geen directe belemmering voor fiets en ov. Integendeel: beide kunnen fiscaal aantrekkelijk zijn, onder meer door de vergoeding van ov-abonnementen en de gunstige behandeling van fietsvergoedingen. In de praktijk worden arbeidsvoorwaarden echter vaker voor de auto ingezet. De leaseauto blijft aantrekkelijk, omdat werkgevers die vaak grotendeels betalen, terwijl een leasefiets doorgaans via bruto-netto-uitruil door de werknemer wordt bekostigd. De auto blijft daardoor ondanks een beperkter aanbod populair. Nieuwe inzichten over mogelijke veranderingen worden medio 2027 met de Tweede Kamer gedeeld.