Gezondheid werknemer verslechtert - hoe zit het dan met WIA?

In dit artikel:

Een werknemer die bij de WIA-beoordeling minder dan 35% arbeidsongeschikt is verklaard (een zogenaamde “35-minner”) maar later in gezondheid verslechtert en opnieuw uitvalt, kan onder bepaalde voorwaarden alsnog aanspraak maken op een WIA-uitkering. Relevante regels staan vooral in artikel 55 (toename van arbeidsongeschiktheid binnen vijf jaar na het einde van de loondoorbetalingsplicht) en artikel 57 WIA (herleving van eerder beëindigde uitkering binnen vijf jaar).

Belangrijkste punten:
- Wanneer: binnen vijf jaar na het einde van de wachttijd of na beëindiging van een uitkering. Als de arbeidsongeschiktheid stijgt naar ten minste 35% of volledig en duurzaam is, kan recht op WGA of IVA ontstaan, mits die verslechtering voortkomt uit dezelfde oorzaak als de eerdere ziekteperiode en er geen uitsluitingsgrond geldt.
- Jurisprudentie: de rechtbank oordeelde dat klachten die weliswaar niet primair zijn genoemd bij de oorspronkelijke beoordeling toch wél als “dezelfde oorzaak” kunnen gelden als kan worden aangetoond dat ze tijdens de wachttijd al bestonden. UWV moest het medisch onderzoek opnieuw uitvoeren; op die grond kan een WGA‑recht worden vastgesteld.
- Amber-melding (heropening met terugwerkende kracht): mogelijk om een eerdere afwijzing of beëindiging met terugwerkende kracht te laten heropenen. Bij toepassing van de Amber-bepalingen kan een uitkering worden toegekend zonder nieuwe wachttijd en met beschermende berekeningsregels zoals maatmaninkomensgarantie en dagloongarantie.
- Maatmanloon: bij nieuwe toekenning binnen vijf jaar blijft het eerst vastgestelde maatmanloon (het hogere eerdere salaris) leidend. Voorbeeld: eerst 40 uur à €4.000, later 24 uur à €2.400; bij nieuwe uitval binnen vijf jaar blijft €4.000 maatgevend.
- Terugwerkende kracht en termijnen: een IVA-besluit kan in principe maximaal één jaar terugwerkende kracht hebben, tenzij bijzondere omstandigheden aantonen dat verder terugwerkende kracht gerechtvaardigd is. Langere wachttijden bij UWV vanwege gebrek aan verzekeringsartsen gelden volgens de CRvB doorgaans niet als bijzondere omstandigheid.
- Gevolgen voor werkgever: in sommige situaties (bij nieuw bedongen werk of na volledige werkhervatting van ten minste vier weken na 104 weken ziekte) kan opnieuw loondoorbetalingsplicht ontstaan terwijl werknemer tegelijk recht op WIA heeft. Financieel is een melding van verslechtering vooral in het voordeel van de werkgever als leidt tot toekenning van een IVA.
- No-riskpolis: geldt alleen als de werknemer voorafgaand aan het dienstverband al recht had op een WIA-uitkering. Een 35-minner die bij de werkgever blijft werken en opnieuw uitvalt heeft dus geen no-riskpolis; ook wanneer later pas een WIA wordt toegekend wegens toename van klachten, ontstaat in het algemeen geen no-riskpolis voor voorafgaand dienstverband.

Praktisch advies: werknemers moeten verslechtering tijdig melden zodat UWV het juiste beoordelingsperiode hanteert; werkgevers moeten rekening houden met mogelijke hernieuwde loondoorbetalingsverplichtingen en de financiële implicaties van een WIA‑toekenning.