'Loontransparantie is meer dan salarisverschillen'
In dit artikel:
De komende Wet implementatie loontransparantie moet gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijk of gelijkwaardig werk beter waarborgen. De beoogde ingangsdatum van 1 januari 2027 lijkt onzeker, maar mogelijk gaat de wet met terugwerkende kracht gelden. Werkgevers doen er daarom verstandig aan nu al met de voorbereiding te beginnen.
Volgens Charissa Schutte, oprichter van Schutte Tax Consulting, moeten HR en salarisprofessionals samen onderzoeken welke gegevens beschikbaar zijn, hoe functies worden ingedeeld en waardoor beloningsverschillen ontstaan. HR heeft vaak de leiding bij het overleg met de ondernemingsraad en bij het beantwoorden van informatieverzoeken. De benodigde rapportagegegevens moeten echter uit de salarisadministratie komen. Daarbij is het de vraag of payrollsystemen wel de juiste functietitels, salarisschalen en looncomponenten bevatten.
De eerste verplichte loonrapportage verschijnt op zijn vroegst in juni 2028 en geldt voor werkgevers met minimaal honderd werknemers. Zij moeten onder meer rapporteren over de gemiddelde en mediane loonkloof, variabele beloningen, de verdeling van mannen en vrouwen over loonkwartielen en verschillen per categorie van gelijkwaardig werk. Onduidelijkheid bestaat nog over wat precies onder beloning valt. Naast brutoloon en vakantiegeld kunnen bijvoorbeeld bonussen, IKB-budgetten, opleidingen of andere arbeidsvoorwaarden een rol spelen, terwijl die niet altijd goed uit de loonadministratie blijken.
Werkgevers met minder dan honderd werknemers hoeven niet te rapporteren, maar moeten wel informatie kunnen geven aan sollicitanten en werknemers. Een werknemer kan straks opvragen wat het eigen salaris is en wat mannen en vrouwen in dezelfde categorie gemiddeld verdienen. Ook wordt de bewijslast omgedraaid: bij een vermoeden van ongelijke beloning hoeft de werknemer minder zelf te bewijzen. Een niet-objectief verklaard verschil kan leiden tot een gezamenlijke beloningsevaluatie met de ondernemingsraad, op zijn vroegst vanaf begin 2029.
De gevolgen kunnen financieel en reputatiegericht groot zijn. Rapportages worden openbaar, waardoor werkgevers met grote onverklaarde loonverschillen reputatieschade riskeren. Werknemers kunnen bovendien mogelijk tot vijf jaar terugbetaling claimen van achterstallig salaris, bonussen en pensioenpremies.
Schutte benadrukt dat loontransparantie niet alleen over cijfers gaat. Ook werving, promoties, beoordelingen, functiewaardering en inschaling bepalen hoe beloningsverschillen ontstaan. Data kunnen bijvoorbeeld laten zien dat basissalarissen gelijk zijn, maar mannen vaker hogere bonussen of een leaseauto krijgen. Werkgevers moeten daarom niet alleen hun systemen aanpassen, maar het volledige personeelsbeleid onderzoeken en voorkomen dat verschillen later opnieuw oplopen.
Vandaag Inside: Vandaag Inside-tafel reageert op appgroep met 'creepshots' vrouwen