Transparant beloningsbeleid: wat zijn de verplichtingen voor werkgevers?
In dit artikel:
De Nederlandse Wet loontransparantie moet gelijke beloning voor mannen en vrouwen bevorderen en loonverschillen verkleinen. De beoogde invoering is 1 januari 2027, met mogelijk uitstel tot 1 juni 2027. Werkgevers kunnen echter niet wachten: de richtlijn vereist aanpassingen die tijd kosten en gelden in de basis voor organisaties van elke omvang.
Iedere werkgever moet een objectieve loonstructuur hebben waarin gelijk of gelijkwaardig werk op dezelfde manier wordt beloond. Functies moeten daarom volledig worden beschreven en gewaardeerd aan de hand van genderneutrale criteria, zoals vaardigheden, inspanningen, verantwoordelijkheden en arbeidsomstandigheden. Functies met een vergelijkbare totaalscore worden ingedeeld als werk van gelijke waarde, ook als het om verschillende soorten werk of functietitels gaat. Werkgevers moeten de keuzes documenteren en vertalen naar duidelijke HR-processen; bij organisaties met een ondernemingsraad kan de vaststelling of wijziging van de beloningsstructuur instemmingsplichtig zijn.
Sollicitanten moeten informatie krijgen over de beloning en de criteria daarvoor. Werkgevers mogen niet meer vragen naar het salaris bij een vorige werkgever. Werknemers kunnen informatie opvragen over hun eigen loon en het gemiddelde loon van werknemers in dezelfde categorie, uitgesplitst naar geslacht. Werkgevers moeten hen daar minstens jaarlijks actief op wijzen en verzoeken binnen de wettelijke termijn beantwoorden.
Daarnaast komt er een rapportageplicht over de loonkloof. Als een niet-objectief verklaarde loonkloof van meer dan 5 procent wordt vastgesteld, moeten de werkgever en werknemersvertegenwoordigers een gezamenlijke loonevaluatie uitvoeren. De ondernemingsraad krijgt daarbij een belangrijke rol. Ook kleine werkgevers vallen onder de kernverplichtingen, zelfs als zij geen rapportageplicht hebben.
Niet-naleving brengt aanzienlijke risico’s mee. De bewijslast ligt bij de werkgever, die moet aantonen dat loonverschillen objectief gerechtvaardigd zijn. Een claim kan leiden tot loonaanpassingen voor grotere groepen werknemers, nabetaling van loon, bonussen en vakantiegeld over maximaal vijf jaar, rente en mogelijk schadevergoeding. Ook zijn boetes tot 10.300 euro per werknemer mogelijk.
Een cao biedt niet automatisch voldoende bescherming. Werkgevers blijven zelf verantwoordelijk en moeten hun functiehuis waar nodig aanvullen met objectieve waarderingen en onderbouwingen. Wie nu begint met het beschrijven en waarderen van functies, het vastleggen van beloningscriteria en het inrichten van processen, kan verschillen tijdig onderzoeken en informatieverzoeken beter opvangen. Wachten tot de wet ingaat of een werknemer een verzoek indient, vergroot het juridische en financiële risico.
Vandaag Inside: Noa Vahle tijdens interview met Joey Veerman: ‘Je bent echt boos, hè?’