Verbeterkansen loonaangifteketen: minder dubbele uitvragen, betere digitale dienstverlening

In dit artikel:

Uit het derde deelonderzoek van het NIRPA-Trendonderzoek 2026 blijkt dat salarisprofessionals de loonaangifteketen goed kennen, maar steeds meer administratieve druk ervaren. Aan het onderzoek namen 352 professionals deel. De loonaangifteketen is het samenwerkingsverband van de Belastingdienst, UWV en CBS. Werkgevers leveren loon- en inkomensgegevens één keer aan, waarna de overheidsorganisaties die gegevens kunnen gebruiken.

Bijna alle respondenten weten dat de drie organisaties loonaangiftegegevens gebruiken; 95% is daarvan op de hoogte. Toch bestaat behoefte aan meer inzicht in wat er met de gegevens gebeurt en hoe de kwaliteit wordt bewaakt. Ook de communicatie over wet- en regelgeving wordt niet als eenduidig ervaren. De Belastingdienst krijgt op dit punt het beste oordeel: 53% vindt de communicatie eenduidig. Voor UWV is dat 35% en voor het CBS slechts 14%.

Volgens 46% zijn de administratieve lasten rond de loonaangifte in de afgelopen vijf jaar toegenomen. Slechts 22% ervaart een afname. Investeringen in communicatie en samenwerking hebben volgens 30% van de deelnemers tot minder druk geleid, maar 33% ziet geen verschil en 14% juist een toename. Nieuwe wet- en regelgeving heeft volgens 68% de grootste invloed op het werk, gevolgd door digitalisering en automatisering (61%) en AI en slimme controles in salarissoftware (52%).

De belangrijkste verbeterkansen zijn het voorkomen van dubbel werk, duidelijkere uitleg van regels en betere digitale dienstverlening. Zestig procent wil minder dubbele gegevensuitvragen door overheidsorganisaties en 55% vraagt om meer eenduidigheid. Daarnaast noemen respondenten het schrappen van rapportageverplichtingen (49%) en betere digitale terugkoppeling (48%) als mogelijke oplossingen.

Vooral UWV vraagt volgens de deelnemers opnieuw om gegevens die al via de loonaangifte zijn aangeleverd: 77% noemt dit. Ook pensioenfondsen worden door 42% genoemd. De herhaalde verzoeken gaan vooral over loongegevens (82%), maar ook over werknemersgegevens, arbeidsrelaties en uitkeringen. De werkkostenregeling zorgt van de genoemde fiscale regelingen voor de meeste administratieve druk; 71% noemt deze regeling.

Salarisprofessionals willen bovendien digitaal toegang tot meer gegevens van de Belastingdienst, zoals het Whk-percentage, de sectorindeling en informatie over de omvang van de werkgever. De toepassing Inkomensbepaling Loondienst, waarmee werknemers voor een hypotheekaanvraag soms zonder werkgeversverklaring hun loon kunnen laten aantonen, is nog weinig bekend. 63% kende deze mogelijkheid niet en slechts 11% merkt dat hierdoor minder werkgeversverklaringen worden opgevraagd.

De algemene informatie van de Belastingdienst, onder meer via het Handboek Loonheffingen en het Forum Salaris, wordt door 92% voldoende tot zeer goed gevonden. De online communicatiemogelijkheden krijgen een veel lager oordeel: 58% beoordeelt die als matig of onvoldoende. De onderzoekers concluderen dat betere samenwerking en communicatie kunnen helpen, maar tot nu toe nog niet hebben geleid tot breed ervaren lastenverlichting.