Verzekeraars: IVA afschaffen ondermijnt activering en zekerheid stelsel
In dit artikel:
D66, VVD en CDA stelden in het recente coalitieakkoord voor de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) af te schaffen om kosten te besparen en de werkdruk bij het UWV te verlagen. De IVA is onderdeel van de WIA en keert 75% van het laatstverdiende loon uit aan mensen die door ziekte of handicap vrijwel geen kans hebben om terug te keren naar werk.
Daan Schmitz van het Verbond van Verzekeraars waarschuwt dat die maatregel vooral schijnoplossingen biedt en het stelsel juist kan verzwaren. Volgens hem vervaagt het schrappen van de IVA het cruciale onderscheid tussen werknemers met realistisch herstelperspectief en zij die duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Dat onderscheid zorgt er nu voor dat re-integratie-inspanningen worden gericht op mensen bij wie die inspanningen effect kunnen hebben, terwijl anderen inkomenszekerheid behouden. Zonder IVA lopen re-integratiepogingen en prikkels voor werkgevers het risico op te worden opgerekt naar mensen met nauwelijks kans op terugkeer, wat zowel effectiviteit als draagvlak kan ondermijnen.
Schmitz wijst ook op praktische en financiële neveneffecten: premiedifferentiatie verliest zijn legitimiteit als werkgevers de prikkel niet meer kunnen richten op groepen waar re-integratie verschil maakt; mensen zonder herstelperspectief blijven langer in onzekerheid, met gevolgen zoals moeilijker hypotheek verkrijgen; en private verzekeraars zouden zich terug kunnen trekken uit de markt voor WGA-ERD, waardoor werkgevers straks alleen kunnen kiezen voor volledig eigenrisicodragerschap of een terugkeer naar het UWV — wat de uitvoering nog zwaarder maakt.
In plaats van het stelsel veranderen pleit Schmitz voor betere uitvoering: slimmer gebruik van medische dossiers uit de eerste twee ziektejaren, nauwere samenwerking tussen bedrijfsartsen en verzekeringsartsen, gerichte taakherschikking, vereenvoudiging van maatmanloon en WIA-dagloon, en strengere voorwaarden voor herbeoordelingsaanvragen. Volgens hem kunnen zulke maatregelen uitvoeringslasten substantieel verminderen zonder de zekerheid van duurzaam arbeidsongeschikten aan te tasten.
Kortom: het schrappen van de IVA zou volgens het Verbond niet alleen administratieve problemen niet fundamenteel oplossen, maar ook leiden tot meer complexiteit, onzekerheid en risico’s voor zowel werknemers als verzekeraars. Een verbeterde organisatie van de uitvoering lijkt volgens Schmitz een verstandiger alternatief.