Voldoende mogelijkheden voor vakbond om te procederen over onderbetaling werknemers

In dit artikel:

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt nieuwe bevoegdheden voor vakbonden om onderbetaling in ketens aan te pakken niet nodig. Volgens hem biedt de bestaande wetgeving al voldoende mogelijkheden om naleving van cao’s en correcte loonbetaling af te dwingen.

Werknemers kunnen op grond van de Wet aanpak schijnconstructies (WAS) bij iedere schakel in een keten informatie over werkgevers opvragen voor een vordering wegens achterstallig loon. Zij kunnen vakbonden daarvoor machtigen. Omdat werknemers door hun afhankelijke positie vaak terughoudend zijn, willen vakbonden deze informatie zelfstandig kunnen opvragen en namens werknemers kunnen procederen, zonder hun namen bekend te maken.

De minister wijst erop dat vakbonden sinds de invoering van de WAMCA in 2020 zonder machtiging collectieve rechtszaken kunnen starten op grond van artikel 3:305a BW. Zij kunnen onder meer een verklaring voor recht, naleving van cao-afspraken en schadevergoeding vorderen. Ook biedt artikel 15 van de Wet CAO mogelijkheden om zelfstandig naleving en schadevergoeding te eisen, eventueel namens leden die zelf niet procederen.

Volgens Vijlbrief wegen de privacybelangen van werknemers bij het delen van individuele loon- en persoonsgegevens zwaar. Een volledig anonieme procedure maakt het bovendien moeilijk voor werkgevers om zich adequaat te verweren. Daarom ziet hij meer in minder ingrijpende middelen, zoals contractuele verplichtingen in de keten, keurmerken en standaardvoorwaarden. Opdrachtgevers moeten bij een aansprakelijkstelling aantonen dat zij voldoende maatregelen hebben genomen om onderbetaling te voorkomen of te herstellen.

Het kabinet bespreekt dit najaar in de SER of met de Stichting van de Arbeid hoe de ketenaansprakelijkheid voor loon effectiever kan worden gemaakt, mede naar aanleiding van het SER-advies over arbeidsmigratie en de evaluatie van de WAS.