Wat vind jij van de plannen uit het regeerakkoord op SZW-gebied?
In dit artikel:
Ipsos I&O voerde begin februari 2026 in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een flitspeiling uit onder ruim 1.000 Nederlanders over de SZW‑onderdelen van het coalitieakkoord dat op 30 januari werd gepresenteerd. Respondenten noemen AOW en een robuust pensioenstelsel, plus bestaanszekerheid, als de hoogste prioriteiten. Ook een werkend sociaal vangnet bij ziekte, werkloosheid en arbeidsongeschiktheid, fraude‑ en toeslagbestrijding en een goed functionerende arbeidsmarkt scoren hoog. Thema’s als arbeidsmigratie en het terugdringen van maatschappelijke tegenstellingen worden in 2026 minder vaak als belangrijk gezien dan in 2024.
Opvallende kloof in oordeel: van wie de plannen (enigszins) kennen is 45% negatief, 25% positief en circa 25% neutraal — een veel negatiever beeld dan een jaar eerder. Kiezers van coalitiepartijen staan beduidend positiever tegenover het akkoord (bijvoorbeeld CDA 52%, D66 45%, VVD 39%), 65‑plussers zijn overwegend positiever en lager/middelbaar opgeleiden vaker negatief. Leeftijd en politieke voorkeur kleuren ook de prioriteiten: ouderen hechten meer waarde aan AOW en pensioen, jongeren vaker aan betaalbare kinderopvang; linkse kiezers benadrukken bestaanszekerheid en anti‑discriminatie, rechtse kiezers een goed werkende arbeidsmarkt.
Meningen per afzonderlijk maatregel lopen sterk uiteen. Meerderheden steunen dat asielzoekers na drie maanden mogen werken en dat zzp‑regels duidelijker worden. Een kleine meerderheid staat positief tegenover aanpassingen in het stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid en bijna gratis kinderopvang, maar ongeveer een vijfde is daartegen. Het minste draagvlak is er voor bezuinigingen zoals het afschaffen van de volledige IVA‑uitkering en een snellere verhoging van de AOW‑leeftijd; over het verkorten van de WW bestaat verdeeldheid.
Breed leeft het gevoel dat solidariteit en een eerlijke verdeling in de plannen ontbreken: veel respondenten vinden dat bezuinigingen onevenwichtig uitpakken en kwetsbare groepen, de zorg en sociale zekerheid raken, terwijl vermogenden en grote bedrijven gevrijwaard blijven. Ongeveer zes op de tien hebben enige tot redelijk veel vertrouwen dat de SZW‑maatregelen goed zullen uitpakken (slechts 1% heeft heel veel vertrouwen), maar een derde heeft helemaal geen vertrouwen. Ruim de helft is ontevreden over de gemaakte afweging tussen investeringen en bezuinigingen; velen erkennen wel de noodzaak van investeringen in defensie, woningbouw en onderwijs, maar willen dat zorg en kwetsbaren niet de rekening betalen en pleiten voor een eerlijker bijdrage van rijken en bedrijven.