Webmodule beoordeling arbeidsrelaties: werking en gebruik - geen juridische status
In dit artikel:
Minister Aartsen geeft uitleg over de webmodule “beoordeling arbeidsrelaties” voor zzp’ers: het instrument geeft een indicatie of werkzaamheden door een zelfstandige kunnen worden uitgevoerd of dat er waarschijnlijk sprake is van een dienstbetrekking, maar de uitkomst heeft geen juridische status. De module is ontwikkeld door ministerie van SZW in samenwerking met Belastingdienst en UWV en is gebaseerd op veel jurisprudentie, waaronder de belangrijke arresten Deliveroo en Uber. De Hoge Raad benadrukt bij die uitspraken een holistische weging van meerdere gezichtspunten zonder vaste rangorde; de webmodule probeert die holistische benadering zoveel mogelijk na te bootsen.
De standaardvragenlijst bestrijkt alle Deliveroo-elementen, maar omdat de vragen aan de opdrachtgever worden gesteld, is er slechts beperkte informatie mogelijk over het externe ondernemerschap van de ingehuurde persoon — een gezichtspunt dat wel degelijk belangrijk is bij de beoordeling. De startpagina van de module vestigt extra aandacht op externe ondernemerschap en de relevante jurisprudentie. Ook is er een melding opgenomen bij de uitkomst “geen oordeel mogelijk”, om ruimte te houden voor recente rechtspraak.
De minister waarschuwt dat geen tool alle feitelijke variaties van individuele gevallen kan vatten: in de praktijk kunnen bepaalde indicaties zwaarder of lichter wegen dan de webmodule suggereert. Bij controles weegt de Belastingdienst daarom alle feiten en omstandigheden mee, ondersteund door specifieke handleidingen voor bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken.
De Rijksoverheid streeft ernaar schijnzelfstandigheid te bestrijden. In een circulaire riep de minister van BZK departementen op gebruik te maken van het handhavingskader van de Belastingdienst, de webmodule of de Rijksbrede Leidraad aanpak schijnzelfstandigheid. Die leidraad wordt herzien op basis van recente jurisprudentie en geeft extern ondernemerschap een volwaardige plaats. Organisaties moeten vooraf toetsen of opdrachten zich lenen voor zelfstandigen; als iemand duidelijk “in dienst van” werkt, hoort die klus niet via een zelfstandige te lopen. De webmodule kan helpen bij die vooraftoetsing en soms aanleiding zijn om een opdracht zodanig aan te passen dat wél een zelfstandige ingeschakeld kan worden. Minister Aartsen meldt dat er momenteel geen signalen zijn dat de webmodule in strijd is met recente rechtspraak.