Werknemers minder financieel kwetsbaar dan zelfstandigen bij inkomensverlies

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) onderzocht hoe goed Nederlandse huishoudens een plotselinge inkomensdaling door baanverlies of arbeidsongeschiktheid kunnen opvangen. De stresstest kijkt naar bestaande spaarbuffers, het huidige socialezekerheidsstelsel en ook naar een scenario met een publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.

Belangrijkste bevindingen: werknemers staan sterker dan zelfstandigen, vooral doordat zij recht hebben op loondoorbetaling bij ziekte en op WW- en WIA-uitkeringen. Na een inkomensschok kunnen ongeveer zeven op de tien ondernemers hun vaste en noodzakelijke kosten nog twee jaar betalen; bij werknemers ligt dit aandeel hoger: 82% kan dat bij baanverlies en 91% bij arbeidsongeschiktheid. Zonder enige inkomensschok heeft 93% van alle huishoudens middelen om twee jaar of langer de vaste lasten te dragen.

Tegelijk is er een kwetsbare groep onder ondernemers: circa 15,4% van de zelfstandigen kan na een schok slechts enkele maanden de vaste lasten betalen. Andere risicogroepen zijn jongeren, huurders en eenverdieners; zij hebben doorgaans lagere inkomens, kleinere buffers, besteden relatief veel van hun inkomen aan vaste lasten en beschikken vaak minder over WW- of WIA-rechten en opgebouwd vermogen.

Het rapport benadrukt daarmee verschillen in financiële weerbaarheid tussen werkenden en zelfstandigen en wijst op knelpunten voor beleidsafwegingen rond sociale bescherming van ondernemers.